Wspomnienie Mariana Sochańskiego podczas konferencji w Akademii Zamojskiej

W Akademii Zamojskiej odbyła się konferencja poświęcona pamięci Mariana Sochańskiego – oficera, starosty i ofiary represji. W Zamościu spotkali się historycy, samorządowcy i przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, by przybliżyć jego życie i działalność. Wokół opowieści o służbie, więzieniu i uratowanym obrazie Jana Matejki zebrała się publiczność z regionu. Uroczystość miała też wymiar symboliczny — kwiaty i spacer śladami Sochańskiego.

• Wykłady i panele w Akademii Zamojskiej
• Hołd pod tablicą i spacer śladami Sochańskiego w Zamościu

Wykłady i panele w Akademii Zamojskiej

Konferencję zorganizowali Akademia Zamojska, Powiat Zamojski oraz Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Lublinie, a otworzyli ją Stanisław Grześko i dr hab. Ryszard Skrzyniarz, prof. AZ. W pierwszym bloku prelegenci omawiali karierę urzędniczą i wojskową Mariana Sochańskiego (1899–1954). Wystąpili m.in.:

• dr hab. Ryszard Skrzyniarz, prof. AZ – o służbie państwowej Sochańskiego;
• Janusz Jarosławski – o wojskowej karierze;
• dr Jacek Feduszka – o działalności jako starosty zamojskiego.

Drugi panel koncentrował się na powojennych represjach i materiałach archiwalnych:

• dr Robert Derewenda – o losach Sochańskiego pod okupacją niemiecką i w systemie komunistycznym;
• dr Jakub Żygawski – o zbiorach archiwalnych dotyczacych jego biografii.

“Marian Sochański swoją działalność rozpoczął w 1937 roku i pełnił ją do końca II Rzeczypospolitej. To bardzo zasłużona postać dla Zamościa, regionu zamojskiego i całego kraju. Był przykładem determinacji w walce o wolną i niepodległą Polskę oraz walki o zachowanie dóbr kultury jak to było w przypadku zachowania przed okupantami „Hołdu pruskiego” Jana Matejki, który to obraz dzięki niemu został uratowany w czasie II wojny światowej. Szkoda, że jego działalność została później przerwana – był więziony przez niemieckie władze okupacyjne, a potem Polska Rzeczpospolita Ludowa nie dała mu możliwości dalszej pracy. Został wtrącony do więzienia mokotowskiego, gdzie zmarł. Jest to postać, na której my samorządowcy powinniśmy się wzorować. W czasie II wojny światowej był przykładem walki o Polskę, który dodawał ducha społeczeństwu i pokazywał, że warto być Polakiem i warto walczyć o naszą Ojczyznę i korzenie”
— Stanisław Grześko

Hołd pod tablicą i spacer śladami Sochańskiego w Zamościu

Uroczystość dopełniło złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową na fasadzie kamienicy przy ul. Partyznatów 10 – miejscu związanym z życiem Mariana Sochańskiego. W imieniu starosty kwiaty złożyli przedstawiciele Powiatu Zamojskiego, a obok nich delegacje Akademii Zamojskiej, IPN w Lublinie oraz Miasta Zamość. Po części wykładowej uczestnicy przeszli historycznym spacerem po Starym Mieście, podążając „śladami Mariana Sochańskiego”. Organizatorzy podkreślali, że przypomnienie jego losów wpisuje się w pamięć regionu i edukację historyczną.

na podstawie: Powiat.