Trzeźwość nie jest pustym hasłem, gdy widać skalę szkód po alkoholu

Wokół alkoholu łatwo przyzwyczaić się do codzienności, a trudniej zobaczyć, jak szybko potrafi ona pęknąć. W Światowy Dzień Trzeźwości ten temat wraca także do Zamościa i powiatu zamojskiego, bo za statystykami stoją choroba, przemoc, wypadki i rodzinne kryzysy. Specjaliści przypominają, że uzależnienie nie jest kwestią charakteru, lecz chorobą, którą trzeba leczyć.

• Alkohol działa szybciej, niż wielu chce przyznać
• Nie każdy organizm ma prawo do takiego ryzyka
• Pomoc w powiecie zamojskim jest bliżej niż się wydaje

Alkohol działa szybciej, niż wielu chce przyznać

Alkohol od lat pozostaje najczęściej używanym środkiem uzależniającym na świecie, a jego działanie nie zaczyna się dopiero po „większej ilości”. Substancja zawarta w piwie, winie czy wódce szybko przenika do mózgu i już po kilku minutach wpływa na zachowanie. Najwyższe stężenie we krwi pojawia się zwykle po około 1–1,5 godziny od wypicia, a pierwsze uderzenie idzie w ośrodki odpowiedzialne za kontrolę.

To właśnie dlatego na początku pojawia się rozluźnienie, lekkość i euforia. Ten efekt bywa mylący, bo dla wielu osób brzmi jak niewinna ulga, a w rzeczywistości otwiera drogę do utraty hamulców, ryzykownych decyzji i zachowań, których później nie da się cofnąć. Alkohol działa też depresyjnie i przeciwbólowo, więc daje krótkie wrażenie odcięcia od problemów, ale nie rozwiązuje żadnego z nich.

Skala problemu w Polsce pokazuje, że nie chodzi o margines. Ponad milion osób jest uzależnionych od alkoholu, a przeciętnie wypijamy ponad 9 litrów czystego alkoholu na jednego mieszkańca rocznie. Z tym wiążą się też dramatyczne liczby: blisko 2 tysiące zatruć alkoholem i tyle samo zgonów z powodu chorób wywołanych przez jego nadużywanie. Do tego dochodzą przestępstwa, bójki, pobicia, rozboje i przemoc domowa, czyli skutki, które bardzo często zaczynają się od jednego wieczoru „bez konsekwencji”.

Nie każdy organizm ma prawo do takiego ryzyka

Światowy Dzień Trzeźwości zwraca uwagę nie tylko na samo uzależnienie, ale też na grupy, dla których nawet niewielka ilość alkoholu może być niebezpieczna. Nie powinny po niego sięgać przede wszystkim:

• młode osoby, u których alkohol może zaburzać rozwój
• kobiety w ciąży i matki karmiące, ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu i wpływu na dziecko, w tym FAS
• osoby chore oraz przyjmujące leki wchodzące w reakcje z alkoholem
• ci, którzy prowadzą pojazdy, pracują albo uczą się
• osoby, którym szkodzi nawet najmniejsza ilość alkoholu

To ważne, bo w debacie o alkoholu wciąż zbyt często mówi się o „umiarkowaniu” tak, jakby było to uniwersalne rozwiązanie. Tymczasem dla części ludzi bezpiecznej dawki po prostu nie ma. W ich przypadku jeden kieliszek nie oznacza towarzyskiego gestu, lecz realne ryzyko zdrowotne albo prawne.

Nadużywanie alkoholu niesie też skutki, które widać dużo dalej niż przy stole. To agresja, także rówieśnicza, zachowania przemocy, zachwiane hamulce emocjonalne, przypadkowe kontakty seksualne, choroby przenoszone drogą płciową, niechciane ciąże, wypadki drogowe i urazy. Dochodzą do tego szkody zdrowotne, emocjonalne i ekonomiczne — od myśli samobójczych i obniżonego poczucia własnej wartości po absencję w pracy i problemy z utrzymaniem domu.

Pomoc w powiecie zamojskim jest bliżej niż się wydaje

W takich sytuacjach najważniejsze jest jedno: z uzależnieniem nie trzeba zostawać samemu. Podstawą leczenia jest psychoterapia indywidualna i grupowa, ale wsparcie można znaleźć także w punktach konsultacyjnych, telefonach zaufania, stowarzyszeniach, klubach abstynenckich i wspólnotach Anonimowych Alkoholików. To często pierwszy krok, zanim problem urośnie do rozmiaru, którego nie da się już ukryć.

Pomoc dostępna jest również w regionie. Na terenie powiatu zamojskiego działają:

• Powiatowy Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Szczebrzeszynie
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 2 w Zamościu

Dla osób, które potrzebują szybkiej konsultacji albo wsparcia w domu, przydatne mogą być także ogólnopolskie numery telefonów:

• 801 140 068 – „Pomarańczowa Linia”, pomoc dla rodziców dzieci upijających się
• 800 120 002 – „Niebieska Linia”, Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie

Światowy Dzień Trzeźwości przypomina więc o czymś więcej niż tylko o rezygnacji z alkoholu. To dzień, w którym szczególnie wyraźnie widać, że trzeźwość bywa początkiem ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i domu — zanim jedno ryzykowne „nie szkodzi” zamieni się w problem na lata.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Zamościu.