Antybiotykooporność zabija miliony. Leki mogą przestać działać

Jedna infekcja, która nie reaguje na leczenie, może dziś uruchomić znacznie poważniejszy problem niż kilka dodatkowych dni choroby. Antybiotykooporność już odpowiada za około 1,27 miliona zgonów rocznie na świecie, a prognozy na przyszłość są jeszcze bardziej niepokojące. Także mieszkańcy Zamościa mają wpływ na to, jak długo antybiotyki pozostaną skuteczne.

• Bakterie uczą się przetrwać leczenie
• Antybiotyk nie leczy przeziębienia ani grypy
• Higiena i diagnostyka ograniczają ryzyko

Bakterie uczą się przetrwać leczenie

Antybiotykooporność nie oznacza, że organizm pacjenta „przyzwyczaja się” do leku. To bakterie nabywają cech, które pozwalają im przetrwać działanie antybiotyku. W efekcie zakażenie staje się trudniejsze do leczenia, a czasem wymaga zastosowania innych, silniejszych leków.

Światowa Organizacja Zdrowia określa to zjawisko mianem „cichej pandemii”. Według szacunków w 2019 roku oporność bakterii na leki była bezpośrednią przyczyną 1,27 miliona zgonów na świecie. W Europie każdego roku umiera z tego powodu ponad 30 tysięcy osób.

Jeśli obecne tendencje się utrzymają, do 2050 roku liczba takich zgonów może wzrosnąć nawet do 10 milionów rocznie. To więcej niż obecna śmiertelność związana z nowotworami. Skutki nie ograniczą się do leczenia pojedynczych infekcji – oporność bakterii może utrudniać operacje, chemioterapię i przeszczepy narządów.

Najświeższe wiadomości z Zamościa czekają na stronie głównej tuzamosc.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Antybiotyk nie leczy przeziębienia ani grypy

Jednym z najczęstszych błędów jest sięganie po antybiotyk przy infekcji wirusowej. Leki te działają na bakterie, ale nie zwalczają wirusów odpowiedzialnych między innymi za przeziębienie i grypę. Przyjmowanie ich „na wszelki wypadek” nie przyspiesza zdrowienia, a może sprzyjać narastaniu oporności.

Antybiotyk powinien być stosowany wyłącznie po przepisaniu przez lekarza. Podczas terapii nie należy samodzielnie zmieniać dawki, skracać leczenia ani przedłużać go poza wyznaczony czas. Niewykorzystanych tabletek nie wolno zachowywać na kolejną chorobę ani przekazywać innym osobom.

Najważniejsze zasady bezpiecznego postępowania są proste:

• antybiotyk należy przyjmować zgodnie z zaleceniem lekarza;
• nie należy domagać się antybiotyku, jeśli lekarz uzna, że nie jest potrzebny;
• nie wolno zmieniać dawkowania ani czasu leczenia na własną rękę;
• pozostałości leku nie powinny być używane przy kolejnej infekcji ani udostępniane innym.

To również powód, by nie przechowywać w domu resztek antybiotyków z poprzedniej kuracji. Objawy podobne do wcześniejszej choroby nie muszą oznaczać tej samej infekcji ani wymagać tego samego leczenia.

Higiena i diagnostyka ograniczają ryzyko

Ochrona przed zakażeniami zaczyna się od codziennych czynności. Znaczenie ma regularne mycie rąk, higieniczne przygotowywanie posiłków, unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi oraz pilnowanie zalecanych szczepień. Odpowiedzialne stosowanie leków dotyczy także produkcji żywności i hodowli zwierząt, gdzie nadużywanie antybiotyków może przyczyniać się do rozwoju opornych bakterii.

W szpitalach zasady ograniczania tego problemu obejmują tak zwaną Politykę Antybiotykową. Jej podstawą jest właściwe pobranie materiału do badań mikrobiologicznych, szybka diagnostyka oraz dobór leku do rodzaju zakażenia i stanu pacjenta. Znaczenie mają także dawka, parametry antybiotyku i długość terapii.

Takie postępowanie pozwala unikać leczenia przypadkowego i ograniczać stosowanie antybiotyków wtedy, gdy nie przyniosą korzyści. Dzięki temu leki mają większą szansę zachować skuteczność także w kolejnych latach.

na podstawie: Szpital Wojewódzki w Zamościu.