UM Zamość: Wyjątkowy pomnik przy ul. Łukasińskiego

W miejscu nieistniejącego już kościoła ormiańskiego, odsłonięto i pobłogosławiono chaczkar upamiętniający pobyt Ormian w Zamościu.

Uroczystość wpisała się w obchody Jubileuszu 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości oraz 100. rocznicy niepodległości pierwszej Republiki Armenii.

W uroczystości, która odbyła się 16.09.2018 r. , wzięli udział m.in.: Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Republiki Armenii w Rzeczypospolitej Polskiej J.E. Edgar Chazaryan, Prezydent Miasta Zamość Andrzej Wnuk, duchowni Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego i Kościoła ormiańsko-katolickiego, Ormianie przybyli z kraju i z zagranicy oraz liczni mieszkańcy Zamościa.

- Dzisiaj nie jestem tylko ambasadorem Armenii w Polsce, ale jestem szczęśliwym człowiekiem, szczęśliwym Ormianinem. Razem z moimi rodakami jesteśmy w Zamościu tak, jak przyjechali tu nasi rodacy ponad 400 lat temu na zaproszenie fundatora miasta. Przyjechali i zrobili coś dobrego i dla siebie i dla historii Polski- piękną historię Ormian i Zamościa. Jak nie być dumnym i szczęśliwym jako przedstawiciel tego narodu i państwa? To historyczny dzień historycznego miasta- mówił podczas uroczystości ambasador Edgar Chazaryan.

Kamienny postument (wykonany w tufie wulkanicznym pochodzącym z Armenii) łączy w sobie elementy ormiańskie i zamojskie: oprócz wizerunku ormiańskiego krzyża, umieszczono w nim postać św. Tomasza Apostoła i bryłę nieistniejącego już kościoła ormiańskiego. Autorem chaczkaru ormiański rzeźbiarz Varazdat Hambardzumyan.

Chaczkar zamojski ufundował, mieszkający w Polsce, ormiański filantrop Arsen Ovsepyan - prezes Fundacji Polsko-Ormiańskiej. Inicjatorem przedsięwzięcia był Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Republiki Armenii w Rzeczypospolitej Polskiej J.E. Edgar Chazaryan.

Po błogosławieństwie chaczkaru, w kościele pw. św. Katarzyny odprawiono mszę św. w porządku ormiańsko-apostolskim.

Wydarzeniami towarzyszącymi były wykład dra Piotra Kondraciuka Ormianie w Zamościu” i koncert zespołu Miqayel Voskanyan & Friends” z Armenii.

Podczas niedzielnych uroczystości Ambasador Edgar Chazaryan wręczył Dyrektorowi Muzeum Andrzejowi Urbańskiemu odznaczenie przyznane przez Ministra Kultury Armenii.

Chaczkar kamień krzyżowy” jest tradycyjną formą upamiętniania ważnych wydarzeń historycznych oraz osób zmarłych w kulturze ormiańskiej. Jego geneza wywodzi się od starożytnych obelisków, które po wprowadzeniu chrześcijaństwa w IV wieku zaczęto ozdabiać krzyżami. Obeliski uzyskały najpierw formę płaskorzeźbionych stalli, a od połowy IX wieku zastąpiły je płyty kamienne zdobione płaskorzeźbionymi krzyżami i motywami roślinnymi o symbolice Drzewa Życia. Największy rozkwit sztuka rzeźbienia chaczkarów osiągnęła w okresie XII-XIV wieku. Wówczas to filigranowe plecionki kute w masywnych płytach tufu wulkanicznego lub bazaltu zaczęły przypominać misterny haft.

Na terenie Rzeczypospolitej chaczkary były na ogół skromniejsze i wykonywane z lokalnych kamieni. Nieliczne historyczne płyty nagrobne i krzyże wotywne zachowały się jedynie w Kamieńcu Podolskim i w katedrze ormiańskiej we Lwowie. W ostatnich latach na terenie Polski powstało wiele chaczkarów ustawianych w miejscach związanych z kulturą ormiańską i upamiętniających pobyt Ormian w Polsce, m.in. w Krakowie, Lublinie, Warszawie, Wrocławiu, Gdańsku, Elblągu, Gliwicach. Zamojski chaczkar należy do najokazalszych i najpiękniejszych w Polsce.

Urząd Miasta - Zamość,

zamosc.pl/news/4678/1/wyjatkowy-pomnik-przy-ul-lukasinskiego.html