Endometrioza długo udaje zwykły ból, a diagnoza potrafi przyjść po latach

Przez długi czas wygląda jak coś, co „po prostu trzeba przeczekać” – bolesna miesiączka, ból podbrzusza, kłopoty z codziennym funkcjonowaniem. Endometrioza właśnie w ten sposób potrafi ukrywać się przed rozpoznaniem, choć zostawia po sobie realne konsekwencje. To choroba, która nie zawsze krzyczy objawami, ale często mocno uderza w jakość życia i płodność. Im szybciej zostanie zauważona, tym większa szansa na sensowne leczenie i mniejszy chaos w organizmie.

• Ból, który zbyt łatwo bierze się za „normalny”
• Dlaczego diagnoza tak często się opóźnia
• Płodność i codzienne życie pod presją choroby

Ból, który zbyt łatwo bierze się za „normalny”

Endometrioza polega na tym, że tkanka podobna do błony śluzowej macicy pojawia się poza swoim naturalnym miejscem. Najczęściej rozwija się w obrębie miednicy mniejszej – na jajnikach, jajowodach albo otrzewnej. Z czasem może prowadzić do zrostów i zaburzać pracę narządów, a u części pacjentek wiąże się także z trudnościami z zajściem w ciążę.

Objawy bywają rozrzucone i mylące. Jedna kobieta odczuwa silny ból podczas miesiączki, inna zgłasza dolegliwości przy współżyciu, a jeszcze inna długo nie łączy swoich problemów z chorobą ginekologiczną.

Najczęściej wymieniane sygnały to:

– przewlekły ból w podbrzuszu,
– bolesne miesiączki,
– ból podczas współżycia,
– dolegliwości przy wypróżnianiu,
– problemy z zajściem w ciążę.

Ważne jest to, że siła objawów nie musi odpowiadać temu, jak bardzo choroba jest zaawansowana. Czasem bardzo dokuczliwe dolegliwości idą w parze z mniej rozległymi zmianami, a bywa też odwrotnie.

Dlaczego diagnoza tak często się opóźnia

Endometrioza nie daje jednego, łatwego do rozpoznania obrazu. Może przypominać inne schorzenia, a to sprawia, że droga do diagnozy bywa długa. W źródle podkreślono, że średnio mija od 7 do 10 lat od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia rozpoznania. To bardzo dużo, zwłaszcza jeśli przez cały ten czas ból wraca, a życie układa się wokół kolejnych dolegliwości.

Nie ma też prostego badania przesiewowego, które pozwalałoby szybko i pewnie wykryć chorobę. Liczą się przede wszystkim dokładny wywiad, doświadczenie lekarza i dobrze dobrana diagnostyka. W Polsce działają specjalistyczne ośrodki zajmujące się kompleksową oceną i leczeniem endometriozy, ale dostęp do nich nadal nie jest łatwy.

Szacuje się, że choroba dotyczy około 10 procent kobiet w wieku rozrodczym. To oznacza, że może obejmować nawet milion pacjentek w Polsce. Najczęściej rozpoznawana jest u kobiet między 19. a 35. rokiem życia, czyli wtedy, gdy wiele z nich planuje pracę, rodzinę i zwykłą codzienność bez ciągłego bólu.

Płodność i codzienne życie pod presją choroby

Endometrioza może uderzać także w płodność. Według podanych danych problemy z zajściem w ciążę dotyczą 30–50 procent kobiet z tą chorobą. Zmiany chorobowe wpływają na jajniki, jajowody i środowisko, w którym dochodzi do zapłodnienia, dlatego temat nie kończy się na bólu menstruacyjnym.

Przyczyny endometriozy wciąż są badane. Lekarze i naukowcy wskazują kilka możliwych czynników:

– predyspozycje genetyczne,
– zaburzenia układu odpornościowego,
– procesy zapalne,
– czynniki hormonalne.

To choroba wieloczynnikowa, której nie można sprowadzać do stylu życia czy zaniedbań pacjentki. Pierwsze objawy potrafią pojawić się już u młodych kobiet, dlatego niepokojącego bólu nie warto uznawać za coś oczywistego i nieuniknionego.

Najważniejsza jest szybka konsultacja, kiedy dolegliwości zaczynają wracać albo nasilają się z cyklu na cykl. Wczesne rozpoznanie daje szansę na lepsze leczenie i mniejsze obciążenie dla organizmu. W przypadku endometriozy uważność naprawdę ma znaczenie – bo to choroba, która długo pozostaje w cieniu, ale nie przestaje działać.

na podstawie: Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła 2 w Zamościu.