Marsz Pamięci i świadectwa - Zamość przypomina Zagładę żydowskiego getta

Miasto szykuje się na dni pamięci, kiedy ulice i miejsca związane z przedwojenną społecznością żydowską znów wypełnią się wspomnieniami i ciszą. W tym roku obchody obejmują marsz, spotkanie ze świadkiem historii i zajęcia edukacyjne dla młodzieży. Organizatorzy zapraszają wszystkich, którzy chcą oddać hołd ofiarom i wysłuchać relacji ocalałych.

• Zamość w marszu i pamięci
• Centrum “Synagoga” FODŻ - relacja świadka
• Organizatorzy, partnerzy i formuła uczestnictwa

Zamość w marszu i pamięci

Podczas uroczystości upamiętniających likwidację dzielnicy żydowskiej w Zamościu odbędzie się tradycyjny MARSZ PAMIĘCI. Spotkanie zaplanowano na czwartek, 16.10.2025, o godzinie 17:00 na skwerze przy dawnej synagodze nowomiejskiej, pod adresem ul. Mikołaja Reja 11 (skwer przy Przedszkolu nr 2). Po posadzeniu cebulek żonkili uczestnicy przejdą pieszo na stację kolejową “Zamość Starówka” przy ul. Peowiaków.

Wydarzenia tego dnia nawiązują do tragicznego finału procesu deportacji z 16 października 1942 roku, kiedy to pozostałych przy życiu mieszkańców getta skierowano do Izbicy. To właśnie ten marsz jest dla wielu najboleśniejszym symbolem końca wielowiekowej obecności żydowskiej w mieście.

Centrum “Synagoga” FODŻ - relacja świadka

Po marszu organizatorzy zapraszają do Centrum “Synagoga” FODŻ przy ul. Pereca 14 na godzinę 18:15. W programie znajduje się prezentacja nagrania ze świadectwem Henryka Lewandowskiego (Garfinkla), zarejestrowanym w czerwcu 1996 roku dla USC Shoah Foundation. Lewandowski, urodzony w 1929 roku, był synem Dawida, przed wojną współwłaściciela browaru “Livonia”. Jego opowieść obejmuje doświadczenia z getta i okres ukrywania się po jego likwidacji, m.in. z pomocą organizacji Żegota. Wstęp do spotkania wygłosi Marek Kołcon.

Organizatorzy, partnerzy i formuła uczestnictwa

Obchody przygotowała Społeczna Inicjatywa Upamiętnienia Zagłady Żydów w Zamościu: Marek Kołcon, Janusz Kupczyk i Daniel Sabaciński. Partnerami wydarzeń są Muzeum i Miejsce Pamięci w Bełżcu oraz Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego.

Dodatkowo, w piątek, 17.10.2025, zaplanowano zajęcia edukacyjne dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych przygotowane przez Muzeum i Miejsce Pamięci w Bełżcu. Organizatorzy podkreślają, że inicjatywa jest otwarta dla wszystkich — nie wysyłają osobnych zaproszeń; proszą jedynie o przybycie tych, którzy chcą uczcić pamięć ofiar i wysłuchać świadectw.

na podstawie: UM Zamość.