Kryształowy alarm - nowe syntetyczne narkotyki coraz bliżej młodzieży

W Zamościu i regionie rośnie niepokój o popularność tzw. „kryształów”. Reportaże alarmują o łatwej dostępności i rosnącej liczbie zatruć, a ogólnokrajowa kampania ma uświadamiać rodziców i nauczycieli.

• Jak problem wygląda w Zamościu i regionie
• Kampania Crystal Palace i działania EMPACT

Jak problem wygląda w Zamościu i regionie

W ostatnich miesiącach sygnały o rosnącym użyciu syntetycznych katynonów docierają również do powiatu zamojskiego. Młodzi ludzie często nie zdają sobie sprawy z powagi skutków zażywania substancji sprzedawanych jako błyszczące „kryształy”. Specjaliści podkreślają, że na rynku dominują między innymi mefedron i klefedron, które wywołują poważne zaburzenia psychiczne, zatrucia, a w skrajnych przypadkach prowadzą do śmierci.

Dane cytowane przez European Union Drug Agency 2025, analizy laboratoriów kryminalistycznych i ostrzeżenia Głównego Inspektora Sanitarnego wskazują na wyraźny wzrost dostępności tych substancji oraz liczbę incydentów związanych z ich użyciem. Terapeuci leczenia uzależnień raportują częstsze kontakty z nastolatkami borykającymi się z zależnością od syntetycznych katynonów.

Kampania Crystal Palace i działania EMPACT

W odpowiedzi na skalę problemu uruchomiono kampanię społeczną nazwaną Crystal Palace w ramach platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS. Inicjatorem i jednym z koordynatorów przedsięwzięcia jest Centralne Biuro Śledcze Policji, a partnerami akcji są m.in. Centrum Szkolenia Policji w Legionowie oraz Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Platforma EMPACT działa od 2010 roku, a projekt „Crystal Palace - Wzmocnienie działań platformy EMPACT NPS i Narkotyki Syntetyczne w ramach instrumentu EMPACT 2022+” rozszerza te działania na lata 2024–2025.

Projekt, realizowany z partnerami z Włoch i Niderlandów, obejmuje m.in. wspólne operacje transgraniczne, szkolenia służb, zakup specjalistycznego sprzętu oraz kampanię prewencyjną. Finansowanie pochodzi od Komisji Europejskiej w wysokości blisko 1,9 mln euro. Organizatorzy zachęcają różne środowiska - od rodziców i nauczycieli, przez lekarzy, po osoby publiczne - do zwiększenia czujności i aktywnego uczestnictwa w działaniach informacyjnych, między innymi poprzez udostępnianie materiałów kampanii.

W Zamościu temat dotyka szkół i środowisk młodzieżowych nie tylko jako problem policyjny, lecz także zdrowotny i wychowawczy. Eksperci przypominają, że rozpoznanie wczesnych objawów zatrucia i rozmowa z nastolatkiem mogą uratować zdrowie i życie.

Działania edukacyjne i operacyjne mają z jednej strony ograniczyć napływ i obrót nowych substancji, a z drugiej - zwiększyć świadomość dorosłych. W praktyce oznacza to więcej szkoleń dla nauczycieli i służb medycznych oraz materiały informacyjne dostępne dla rodziców.

na podstawie: UM Zamość.